اگر دنبال مهاجرت به کانادا از راه تخصص و کارتان هستید، احتمالاً بارها اسم «اکسپرس اِنتری» (Express Entry) را شنیدهاید. اسمش کمی پیچیده به نظر میرسد، ولی در واقع یک سیستم آنلاین است که دولت کانادا با آن پروندهی نیروهای کاردانِ متقاضیِ اقامت دائم (PR) را مرتب میکند. این نوشته قدمبهقدم و با زبان ساده توضیح میدهد که مسیر از کجا شروع میشود و به کجا میرسد.
این مطلب فقط جنبهی آموزشی دارد و مشاورهی حقوقی یا مهاجرتیِ شخصی نیست. برای تصمیمگیریِ پروندهی خودتان حتماً منابع رسمی IRCC یا یک مشاور مجاز را ببینید.
اکسپرس اِنتری اصلاً چیست؟
اکسپرس اِنتری خودش یک برنامهی جداگانه نیست؛ یک «دروازه» است که سه برنامهی مهاجرتی را مدیریت میکند:
- Federal Skilled Worker (نیروی کار متخصص فدرال) — برای کسانی که خارج از کانادا سابقهی کار تخصصی دارند.
- Federal Skilled Trades (مشاغل فنی و یدی فدرال) — برای فنیکارها مثل برقکار، لولهکش، جوشکار و نجار.
- Canadian Experience Class (تجربهی کانادایی) — برای کسانی که همین حالا سابقهی کار در کانادا دارند.
شما پروفایلی میسازید، وارد یک «استخر» (pool) از متقاضیها میشوید، امتیاز میگیرید، و اگر امتیازتان بالا باشد، دعوتنامه (ITA) دریافت میکنید.
قدمبهقدم؛ از صفر تا دعوتنامه
قدم ۱: بررسی واجد شرایط بودن
اول ببینید اصلاً شرایط یکی از آن سه برنامه را دارید یا نه. سه پایهی اصلی معمولاً اینها هستند: سابقهی کارِ تخصصی، مدرک زبان و تحصیلات. برای زبان انگلیسی آزمونهای IELTS (نوع General) و CELPIP پذیرفته میشوند و برای فرانسه TEF Canada و TCF Canada. آزمون زبان تقریباً برای همه اجباری است.
قدم ۲: آماده کردن مدارک
قبل از ساختن پروفایل، اینها را دمِ دست داشته باشید: پاسپورت، نتیجهی آزمون زبان، و اگر تحصیلاتتان بیرون از کانادا بوده، گزارش ارزیابی مدرک تحصیلی (ECA). این مدارک امتیاز شما را میسازند، پس دقتشان مهم است.
قدم ۳: ساختن پروفایل و ورود به استخر
وارد حساب امن IRCC میشوید و اطلاعاتتان را وارد میکنید. اگر واجد شرایط یکی از سه برنامه باشید، پروفایل شما وارد «استخر اکسپرس اِنتری» میشود. توجه کنید: ساختنِ پروفایل بهتنهایی هیچ تضمینی برای دعوت شدن نیست.
قدم ۴: گرفتن امتیاز CRS
داخل استخر، به هر پروفایل یک امتیاز از سیستم رتبهبندی جامع (CRS) داده میشود؛ سقف این امتیاز ۱٬۲۰۰ است. امتیاز از این بخشها میآید:
- عوامل سرمایهی انسانی: سن، تحصیلات، مهارت زبان و سابقهی کار در کانادا.
- عوامل همسر یا شریک زندگی (اگر همراهتان بیاید).
- عوامل قابلیت انتقال مهارت (ترکیب زبان + تحصیلات + سابقه).
- امتیازهای اضافه: مثل تسلط قوی به فرانسه، تحصیل در کانادا، یا نامزدی استانی (PNP) که خودش ۶۰۰ امتیاز میآورد.
نکتهی مهم و بهروز: از ۲۵ مارس ۲۰۲۵، امتیاز مربوط به «پیشنهاد شغلی» (job offer) از CRS حذف شد. یعنی دیگر صرفِ داشتن یک آفر کاری، بهخودیِخود به شما امتیاز CRS نمیدهد.
قدم ۵: قرعهکشیها و دعوتنامه (ITA)
IRCC هر چند وقت یکبار «راند دعوت» برگزار میکند و به بالاترین امتیازها دعوتنامه میفرستد. دو نوع راند داریم:
- راند عمومی: صرفاً بر پایهی امتیاز CRS.
- راند دستهمحور (Category-based): IRCC گروههایی را که کانادا به آنها نیاز بیشتری دارد اولویت میدهد. برای سال ۲۰۲۶ دستههایی مثل مراقبتهای بهداشتی و خدمات اجتماعی، مشاغل فنی (Trades)، STEM، کشاورزی و صنایع غذایی، آموزش، و فرانسهزبانها در نظر گرفته شدهاند. در راندِ فرانسهزبان، معمولاً باید در هر ۴ مهارتِ زبان فرانسه دستِکم سطح ۷ (NCLC 7) داشته باشید.
اگر امتیاز شما در آن راند به حدِ نصاب برسد، دعوتنامهی رسمی برای درخواست اقامت دائم میگیرید.
قدم ۶: تکمیل درخواست و تصمیم نهایی
بعد از ITA، معمولاً یک مهلت مشخص دارید تا فرم کامل و مدارک پشتیبان (گواهی عدم سوءپیشینه، مدارک پزشکی، سابقهی کار و…) را بارگذاری کنید. بعد IRCC پرونده را بررسی و تصمیمگیری میکند.
بعد از رسیدن به کانادا، اینها را زود انجام دهید
- شمارهی بیمهی اجتماعی (SIN): برای کار کردن و کارهای رسمی لازم است و میتوانید آنلاین یا حضوری از Service Canada بگیرید.
- کارت سلامت استانی (Health Card): هر استان قوانین خودش را دارد و گاهی چند ماه دورهی انتظار است؛ همان روزهای اول اقدام کنید.
- حساب بانکی «تازهوارد»: بیشتر بانکهای بزرگ کانادا بستههای مخصوص newcomer دارند؛ معمولاً پاسپورت و مدرک اقامت کافی است.
پرسشهای پرتکرار
آیا برای اکسپرس اِنتری حتماً باید مشاور بگیرم؟
نه، اجباری نیست و خیلیها خودشان اقدام میکنند. ولی اگر پروندهتان پیچیده است، مشاورِ مجاز (RCIC) یا وکیل میتواند کمک کند.
هزینهی ورود به استخر چقدر است؟
ساختن پروفایل و ماندن در استخر خودش هزینهی مستقیم ندارد؛ هزینههای اصلی (حق پردازش دولتی، آزمون زبان، ECA، معاینهی پزشکی) سرِ مراحل بعدی میآیند.
چقدر طول میکشد تا دعوتنامه بگیرم؟
بستگی به امتیاز شما و حدِ نصابِ راندها دارد. پروفایل معمولاً تا ۱۲ ماه در استخر معتبر میماند و میتوانید در این مدت با بهتر کردن زبان یا مدارک، امتیازتان را بالا ببرید.
فارسیزبانِ افغان یا تاجیک هم میتوانم اقدام کنم؟
بله. اکسپرس اِنتری به ملیت کاری ندارد؛ ملاکْ شرایط کاری، زبانی و تحصیلیِ شماست.
قدم بعدی شما
اول از همه ببینید امتیاز تخمینیتان چقدر است. ماشینحساب رایگان CRS ما را در canadafarsi.com/#calculator امتحان کنید تا یک عددِ واقعبینانه از جایگاهتان داشته باشید. و اگر میخواهید تغییرات راندها و دستههای جدید را از دستتان نرود، در خبرنامهی هفتگی رایگان ما عضو شوید؛ هر هفته خلاصهی خبرهای مهاجرتی و نکتههای کاربردی را به زبان ساده برایتان میفرستیم.
www.canada.ca · www.canada.ca · www.canada.ca · www.canada.ca